Chơi trị liệu: ngôn ngữ chung của mọi đứa trẻ là chủ đề được nhiều gia đình quan tâm khi tìm hiểu về phát triển của trẻ đặc biệt. Bài viết dưới đây của Giáo Dục Đặc Biệt tổng hợp những thông tin thiết thực nhất, giúp bạn có cái nhìn đầy đủ trước khi đưa ra quyết định cho các bé.
Bạn không cần đọc hết một lượt: mỗi phần dưới đây đứng độc lập, hãy bắt đầu từ phần sát với tình huống của gia đình mình nhất. Thời gian chất lượng mỗi tối 15-30 phút chơi cùng con trọn vẹn không điện thoại giá trị hơn cả ngày ở cạnh mà lơ đãng.
Xây nếp sinh hoạt nâng đỡ trẻ
Hãy dành vài phút cho phần này, vì nó liên quan chặt chẽ đến phát triển của trẻ đặc biệt. Cảm xúc của trẻ cần được gọi tên trước khi được điều chỉnh: con đang giận, con đang buồn là những câu mở đầu quý giá.
Mốc phát triển ngôn ngữ, vận động của mỗi trẻ có biên độ rộng; so sánh con với bạn cùng lớp thường gây lo lắng không cần thiết.
Hiểu đúng về phát triển của trẻ đặc biệt
Phần dưới đây tổng hợp những điểm cốt yếu, được sắp xếp theo mức độ ưu tiên. Kỷ luật tích cực đặt giới hạn rõ ràng bằng thái độ tôn trọng, khác hoàn toàn với nuông chiều vô điều kiện lẫn trừng phạt.
Thói quen sinh hoạt đều đặn ăn ngủ chơi học đúng giờ tạo cảm giác an toàn giúp trẻ giảm hẳn các hành vi chống đối.
Diễn biến tâm lý theo độ tuổi
Ở khía cạnh này, điều quan trọng nhất mà gia đình được khuyên là nên nắm được như sau.
- Chơi đóng vai là cách trẻ xử lý trải nghiệm và luyện kỹ năng xã hội; góc phân vai ở lớp vì thế không bao giờ là chơi vô bổ.
- Anh chị em hoặc bạn bè xung đột là cơ hội dạy thương lượng và xin lỗi, người lớn chỉ nên làm trọng tài trung lập.
- Dấu hiệu trẻ căng thẳng kéo dài như rối loạn giấc ngủ, thoái lui kỹ năng cần được trao đổi sớm giữa gia đình và giáo viên.
- Khủng hoảng tuổi lên ba với những cơn bướng bỉnh là mốc phát triển bình thường của cái tôi, cần đồng hành thay vì trấn áp.
Cách đồng hành của người lớn
Đây là phần nhiều người bỏ qua nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm của các bé. Anh chị em hoặc bạn bè xung đột là cơ hội dạy thương lượng và xin lỗi, người lớn chỉ nên làm trọng tài trung lập.
Dấu hiệu trẻ căng thẳng kéo dài như rối loạn giấc ngủ, thoái lui kỹ năng cần được trao đổi sớm giữa gia đình và giáo viên.
Những phản ứng nên tránh
Kinh nghiệm thực tế cho thấy nội dung này đáng để xem xét chi tiết trước khi quyết định. Mốc phát triển ngôn ngữ, vận động của mỗi trẻ có biên độ rộng; so sánh con với bạn cùng lớp thường gây lo lắng không cần thiết.
Thói quen sinh hoạt đều đặn ăn ngủ chơi học đúng giờ tạo cảm giác an toàn giúp trẻ giảm hẳn các hành vi chống đối.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào cần đưa trẻ gặp chuyên gia tâm lý?
Khi các dấu hiệu căng thẳng kéo dài trên một tháng: rối loạn giấc ngủ, thoái lui kỹ năng đã có, thu mình bất thường, hoặc khi trực giác của cả gia đình và giáo viên cùng lo ngại.
So sánh con với bạn cùng lớp có hại không?
Có. Mốc phát triển của mỗi trẻ có biên độ rộng; so sánh tạo áp lực vô hình lên cả trẻ và cha mẹ. Hãy so con với chính con của tháng trước.
Kỷ luật tích cực khác gì nuông chiều?
Kỷ luật tích cực vẫn đặt giới hạn rõ ràng và nhất quán, chỉ khác ở cách thực thi bằng tôn trọng thay vì đe dọa. Nuông chiều là không có giới hạn nào cả.
Làm sao dạy trẻ gọi tên cảm xúc?
Bắt đầu bằng việc người lớn gọi tên giúp: con đang giận, con đang buồn phải không. Kết hợp sách tranh cảm xúc và trò chơi biểu cảm khuôn mặt mỗi ngày.
Bài viết liên quan
Giáo Dục Đặc Biệt đồng hành cùng gia đình và các đơn vị đào tạo trong hành trình độ tuổi mầm non. Cần tư vấn thêm về phát triển của trẻ đặc biệt, bạn có thể liên hệ hotline 0918 832 283 hoặc xem thêm các bài viết cùng chủ đề tại chuyên mục Kiến thức phát triển.
